Het omgevingsplan

Het omgevingsplan is de juridische borging van de regels voor de fysieke leefomgeving. Hieraan worden omgevingsvergunningen getoetst. 

Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. In de Omgevingswet staat een nieuw instrument: het omgevingsplan. Het omgevingsplan komt in de plaats van het bestemmingsplan, maar is veel breder dan dat. Er worden nieuwe onderwerpen, maar ook regels van het rijk in opgenomen.
Het omgevingsplan bevat alle regels voor de (fysieke) leefomgeving op lokaal niveau. De fysieke leefomgeving gaat over gebouwen, grond, wegen, water, groen, lucht, bodem, enzovoort.
Het omgevingsplan voert ook de opgaven uit, die komen uit het gemeentelijk beleid in de omgevingsvisie. De gemeenteraad stelt één omgevingsplan voor de hele gemeente vast.

Wat staat er in het omgevingsplan?

De wet zegt dat het omgevingsplan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties regelt. Dat houdt in dat we rekening houden met de belangen van alle mogelijke functies. Functies geven bijvoorbeeld aan wat er op een locatie mogelijk is aan gebruik, waarvoor een bepaalde locatie is bedoeld of wat een locatie is (bijvoorbeeld het kappen van bomen, wonen, een monument). Daarnaast kan de gemeente in het omgevingsplan regels stellen aan activiteiten. Het aanleggen van een leiding of het exploiteren van een kinderdagverblijf zijn voorbeelden van activiteiten.

De gemeente kan regels stellen in de vorm van:

  • Geen regels: activiteiten zijn daarmee niet expliciet verboden, dus toegestaan.
  • Algemene regels: een activiteit is toegestaan onder duidelijke voorwaarden. Burgers en bedrijven moeten zich aan deze regels houden als ze activiteiten uitvoeren.
  • Vergunningsplicht: een activiteit is niet toegestaan, behalve als aan de vergunning wordt voldaan.
  • Verbod: activiteiten die niet zijn toegestaan. 

Bij het maken van het omgevingsplan moet de gemeente rekening houden met de uitgangspunten van de Omgevingswet.

Wat gebeurt er op 1 juli 2022?

Op 1 juli 2022 zorgt het Rijk voor een ‘tijdelijk’ omgevingsplan van rechtswege. Dit ‘tijdelijk’ omgevingsplan is een verzamelplan waarin alle bestemmingsplannen die er nu zijn in opgaan. Dit zijn beheersverordeningen, voorbereidingsbesluiten en verschillende Rijksregels die overgaan naar gemeenten.

In de periode 2022-2029  moeten al deze regels zijn omgezet naar het Zaans omgevingsplan. Tot deze omzetting toetsen we aanvragen voor een omgevingsvergunning aan de regels van het ‘tijdelijk’ omgevingsplan. Maar ook aan de verordening Fysieke leefomgeving, daarin staan nu nog diverse plaatselijke regels.

Wat betekent dit voor de inwoner en de initiatiefnemer?

De Omgevingswet heeft een belangrijk doel. Regels die gelden voor de fysieke leefomgeving moeten inzichtelijker en voorspelbaarder worden. Dat houdt in dat het makkelijker wordt om gebruik te maken van de regels. Maar ook dat er meer samenhang tussen de regels en tussen plannen komt.

Straks kunnen inwoners en initiatiefnemers, via het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO), de regels in het omgevingsplan bekijken. De regels zijn duidelijk en in begrijpelijke taal geschreven. Het is eenvoudig om te zien welke regels er voor een stuk grond gelden. In het DSO kunnen inwoners en initiatiefnemers door middel van vragen zien welke regels er gelden. We noemen dit toepasbare regels. Bijvoorbeeld: is er sprake van een monument ja/nee. Of is het hoofdgebouw gelegen in een beschermd dorps- en stadsgezicht ja/nee, enzovoort.

Voor ieder gebied zijn alle regels voor de fysieke leefomgeving voor dat specifieke gebied op die manier beschikbaar. Ook zijn procedures voor ieder gebied op dezelfde manier geregeld.

Dynamisch handboek Zaans omgevingsplan

Sinds april 2021 is er een dynamisch handboek Zaans omgevingsplan voor initiatiefnemers. Dit handboek helpt initiatiefnemers bij het maken van een omgevingsplan voor een gebiedsontwikkeling, dat voldoet aan de regels van de Omgevingswet en de uitgangspunten van de gemeente Zaanstad. In het handboek zitten een procesomschrijving, de standaard basisregels, een toelichting en het Zaans participatieprotocol. Initiatieven kunnen dus gewoon doorgaan.

Gebiedsindelingen, starten met de bestaande woonwijken

In het ‘tijdelijk’ omgevingsplan van rechtswege is er nog steeds sprake van een versnippering van gebieden en regels. Door het ‘tijdelijk’ omgevingsplan per gebied om te zetten, komen per gebied de geldende regels bij elkaar. Het is dan voor alle gebruikers duidelijk wat daar kan, moet en mag. Het eerste gebied dat wij gaan omzetten gaat over de ‘Bestaande woonwijken’. Hier zijn geen veranderingen meer te verwachten. Voorbeelden zijn: Westerwatering, Westerkoog en het noordelijk deel van de Kogerveldwijk.

Wat u moet weten over het omgevingsplan als u een initiatief heeft

Lees meer over de projectgroep 'Het Zaans omgevingsplan'

Hoog contrastToegankelijkheidsverklaringGa naar Zaanstad.nl